X
تبلیغات
غیرتمند (فرهنگ آهنگ و موسیقی اصیل لری) - چهار مهال بختیاری(اثار باستانی و جاذبه ها...)

غیرتمند (فرهنگ آهنگ و موسیقی اصیل لری)

برگ سبزیست تحفه درویش ، چه کند بینوا همین دارد

چهار مهال بختیاری(اثار باستانی و جاذبه ها...)

 

 

آثار تاريخي

آثار سنگي صخره اي

بردگوري ها (در بهمن آباد و دوآب صمصامي و سرخون) نقوش برجسته سنگي (شيرين او، الگي در بازفت) مربوط به دوره اليماييان

طاق سنگي هاي حوالي جونقان

پل خدا آفرين در بازفت

كتيبه هاي سنگي، تصوير نگاري جهان بين.

نقوش چوپاني قلعه تك

كتيبه هاي سنگي رخ

كتيبه هاي مشروطيت در پيرغار (فارسان)


 

ابنيه مذهبي

مساجد

اتابكان شهركرد، جامع شهرهاي شهركرد، نقنه، كيان، هرچگان، فارسان، هفشجان و دستگرد امامزاده ، حاج شيخ علي بروجن

 

بقاع متبركه

امامزادگان حمزه علي در بلداجي سيد بهاءالدين در شيخ شبان، محمد، درباره عبدالله در سورك، عسگرعلي در گندمان، حيدربن مالك (در باباحيدر) حليمه و حكيمه خاتون در شهركرد، علي اكبر در دستگرد و...

 

سقاخانه ها

سقاخانه حضرت ابوالفضل در شهركرد

 

بناهاي عام المنفعه

پلها:

زمانخان در سامان، بارز در لردگان، دوپلان در مسير شهركرد به خوزستان، بهشت آباد و دوازده امام در شهرستان اردل

 

آسيابها و حمامها:

آسياب جنب پل زمانخان

آسياب جنب آتشگاه

لردگان

بناهاي اختصاصي:

قلعه هاي دزك، چالشتر، جونقان، سورك، بارده، شلمزار

 


جاذبه هاي تاريخي و مذهبي

پل زمانخان

پل تاريخي زمانخان در مجاورت شهر سامان واقع شده است. تفكر اوليه ساخت پل در اين مكان به دوره ساسانيان باز مي گردد.

اين پل به دستور زمانخان رئيس يكي از ايلات قشقايي كه زماني دامنه كوچ آنها تا آن منطقه مي رسيد بر روي رودخانه زاينده رود احداث گرديد. تركيب مناظر رود خروشان زاينده رود، پل زمانخان و طبيعت زيباي منطقه و نيز اقدامات انجام شده جهت رفاه گردشگران، اين ناحيه را از مهمترين قطبهاي گردشگري استان قرار داده است.

دهكده سياحتي زاگرس كه داراي واحدهاي اقامتي زيبا و مشرف به زاينده رود و پل زمانخان است در مجاورت اين پل بنا شده است.

 

امكانات و تسهيلات

جاده آسفالته، واحدهاي اقامتي و پذيرايي (هتل گلهاي سامان و مجتمع توريستي) پاركينگ، سكوي نشيمن، فاصله تا پمپ بنزين سامان (2 كيلومتري) آب آشاميدني، تجهيزات جهت بازي كودكان، فضاي سبز

مشخصات پل زمانخان

طول

22 متر

ارتفاع

13 متر

فاصله تا شهركرد

22 كيلومتر

تعداد دهنه

2 دهنه 8 متري

آخرين مرمت

1322 ه.ق

قلعه دزك

اين بنا در روستاي دزك و در فاصله 35 كيلومتري جنوب شرقي شهركرد توسط لطفعلي خان امير مفخم شاهد حوادث فراواني بوده كه مهمترين آنها ايفاي نقش در جريان اعاده مشروطيت است.

از نظر معماري، اين قلعه به تقليد از قصرهاي اروپايي قرون گذشته با آرايشي ايراني ساخته شده است. جالبترين قسمت اين بنا، تالار سفره خانه و اتاق آيينه مي باشد. در حال حاضر اين كاخ قلعه 20/5076 مترمربع وسعت دارد و در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است. علامه فقيد علي اكبر دهخدا مولف لغت نامه مشهور مدتي را در اين قلعه به سر برده است.

 

قلعه سردار اسعد بختياري

كاخ قلعه سردار اسعد بختياري در فاصله 42 كيلومتري شهركرد و در مركز شهر جونقان واقع شده است و فاقد هر گونه كتيبه تاريخدار است.

اين قلعه توسط علي قلي خان سردار اسعد بختياري در زماني كه وي زمامداري ايل بختياري را به عهده داشت ساخته شده است. و بر اين اساس قدمت آن به بيش از يكصد سال مي رسد مصالح به كار رفته در اين بناي دو طبقه خشت با نماي آجر با ملات گچ و خاك است و هنرهاي حجاري، چوب بري، گچ بري، آيينه كاري و نقاشي در آن به كار رفته است.

 

خانه آزاده چالش تر

اين بنا به مناسبت سكونت حاج مهدي خان آزاده چالش تري در بين مردم محل به اين نام معروف گرديده قديمي ترين بناي مسكوني استان (1206 ه.ق) محسوب مي شود كه از نظر ويژگي هاي معماري سه نوع بافت متمايز متعلق به ادوار زنديه تا معاصر به همراه تزئينات گچبري، نقاشي هاي ديواري و هنرهاي روي چوب را مي توان در كالبد آن مشاهده نمود.

اين بنا در قسمت غربي شهركرد (چالش تر) قرار دارد و در سال 1357 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.

 

خانه ستوده چالش تر

خانه ستوده في الواقع جز آخرين بخشهاي بر جاي ما نده از مجموعه بناهاي مرتبط با ارگ چالشتر و مربوط به اواخر دوره صفوي تا آخر دوره قاجاري بحساب مي آيد كه قسمت اندروني بخش حاكم نشين قلعه مذكور را تشكيل مي داده است. شالوده اصلي اين بخش در سال 1323 ه.ق به پايان رسيده كه داراي ازاره هاي سنگي ارزشمند، تراش خورده و نقاشي هاي نفيس مي باشد. اين خانه در قسمت غربي شهركرد و در نزديكي خانه آزاده قرار دارد.

 

سنگ نوشته هاي مشروطيت

(گردشگاه پيرغار)

در 5 كيلومتري جنوب شهر فارسان، 37 كيلومتري شهركرد و در مجاورت روستاي ده چشمه گردشگاهي مصفا به نام پيرغار وجود دارد.

بر روي قسمتي از تپه سنگي مشرف به اين گردشگاه سه كتيبه به خط نستعليق وجود دارد. متن اين كتيبه ها مجملي از شرح لشكر كشي بختياري ها به تهران و اصفهان و نقش سرداران بختياري در سركوبي استبداد صغير و سقوط محمدعلي شاه در واقعه مشروطيت است.

اين سه كتيبه به دستور سردار اسعد و سردار ظفر از رهبران مشروطه خواهي بختياري نوشته شده است.

مجموع عوامل گردشگاه از جمله چشمه پرآب، سايه سار درختان، آبشار زيبا، كوههاي اطراف و هواي پاك و خنك و نيز غار موجود در محل سبب جذب روزانه صدها گردشگر مي گردد.

 

امكانات و تسهيلات

جاده آسفالته فضاي سبز، سرويس بهداشتي، پاركينگ، آب آشاميدني، سكوي نشيمن، دسترسي به واحدهاي اقامتي و پذيرايي

 

اطاق سنگي هاي جونقان (خان اوي)

طاق سنگي هاي جونقان واقع در 8 كيلومتري شهر جونقان و در ابتداي تنگه در كش وركش (مسير شهركرد- اردل) با شيوه اي خارق العاده به صورت خشكه چين احداث گرديده اند.

در اين مكان با استفاده از سنگهاي تراش و با بهره گيري از فن نخ كشي طاقهاي قوسي تا عمق 7 متر، ارتفاع 5/2 و عرض 3 متر ساخته شده كه طي قرون متمادي در برابر زلزله هاي فراوان و ساير عوامل طبيعي تخريبگر، مقاومت نموده و بخشي از بنا به دست عوامل انساني تخريب شده است.

 

شير سنگي

بختياري ها براي پاسداشت جنگاوران و دلاوران خود بر روي قبر آنان مجسمه اي تراشيده از سنگ و به شكل شير با نقوشي از اسب و شمشير قرار مي دادند.

اين نقوش هر كدام معنا و مفهوم خاص خود را دارد. شير سنگي بر روي قبور دلاوران و جوانان بختياري يادآور تاريخ پرحادثه و فراز و نشيب گذشته اين ايل است. قديمي ترين شير سنگي موجود در استان مربوط به دوره صفوي است.

 

بردگوري ها

بردگوري ها (سنگ گبري ها) قديمي ترين آثار سنگي استان مي باشند كه به دوره ماد تا پايان حكومت ساسانيان تعلق دارند. در دين زرتشت به علت اعتقاد به مقدس بودن خاك از دفن كردن اجساد خودداري كرده و آنها را در محفظه هايي از سنگ كه استودان (استخوان دان) ناميده مي شد و در اصطلاح بختياري به آنها بردگوري (به معني سنگ گبري) مي گويند قرار مي دادند.

در خطه بختياري در دل صخره ها و يا سنگهاي عظيم فضاهايي با متوسط طول 30/3 و عرض 2 و ارتفاع 20/1 ايجاد مي كردند كه داراي دريچه هاي مربع شكل با در سنگي بوده اند. بردگوري ها به گونه اي انفرادي و يا چند تايي حفر گرديده و بيانگر فرهنگ تدفين در طول بيش از 1500 سال در منطقه و  نفوذ مذهب زرتشت و پيروان آن در اين خطه هستند.

بردگوري ها در بخشهاي ديناران، ميانكوه و بازفت پراكنده اند.

 

مسجد اتابكان

مسجد اتابكان كه در زمره بناهاي محوري بافت قديمي شهركرد محسوب مي گردد. قديمي ترين بناي مذهبي شناخته شده در استان است و در اوايل قرن هفتم ه.ق (605) در دوران حكومت سلسله محلي اتابكان لر بزرگ به سبك مساجد قرون اوليه اسلامي شناخته شده است.

اين بنا در دوره هاي صفوي و قاجاري مرمت شده و جنس آن از خشت است.

در چوبي ارزشمند آن به دليل كاربري انواع هنرهاي روي چوب از اسناد مهم تاريخي و فرهنگي محسوب مي گردد. بقعه امامزادگان حليمه و حكيمه خاتون از نوادگان امام موسي كاظم(ع) در مجاورت مسجد اتابكان و در مركز شهركرد واقع شده است.

 

امامزاده حمزه علي

بقعه امامزاده حمزه علي از نوادگان امام سجاد(ع) در 35 كيلومتري شهر بروجن و در مجاورت شهر بلداجي در بالاي تپه اي مرتفع قرار گرفته و در اطراف آن دشتي وسيع گسترده است.

موقعيت طبيعي، مطلوب، آب و هواي مناسب و نزديكي به تالاب زيباي چغاخور سبب جذب ساليانه هزاران نفر از داخل و خارج استان به اين منطقه مي شوند. امكان اردو زدن و كمپينگ در اين مكان وجود دارد.

 

امكانات و تسهيلات

جاده آسفالته، فضاي سبز، سرويس بهداشتي، فاصله تا پمپ بنزين  (بلداجي 10 كيلومتر) پاركينگ، آب آشاميدني، سكوي نشيمن، امكانات بازي كودكان، دسترسي به واحدهاي پذيرايي و اقامتي بروجن.

 

پيست اسكي چلگرد

پيست اسكي چلگرد در شهر چلگرد و دامنه كوه كاركنان با شيب مناسب و طول 800 متر و دو محدوده تفكيك شده جهت استفاده آقايان و خانمها و نيز سيستم بالابر، از مشهورترين پيشت هاي ناحيه زاگرس است. انباشت حجم فوق العاده برق، راه دسترسي مناسب قرار گرفتن در  منطقه مستعد توريستي كوهرنگ و نيز هواي آفتابي و آرامش اكثر روزهاي فصل زمستان از دلايل انتخاب اين پيست نزد ورزشكاران و گردشگران است.

آغاز ريزش برف در منطقه عمدتا" از آذرماه تا پايان اسفند ماه است.

 

امكانات و تسهيلات

جاده آسفالته، دسترسي به هتل كوهرنگ، سرويس بهداشتي، پاركينگ.

 


صنايع دستي استان

صنايع دستي:

فرش (فرش چالش تر با طرحهايي از قبيل خشتي، لچك، ترنج، سرو و كاج، گل مينا، بي بي باف، كف ساده، بته اي و...

محل توليد، چالشتر- اكثر مراكز عشايري

گليم، جاجيم، سرانداز

محل توليد: مراكز اتراق عشاير و روستاهاي استان

ساير دست بافته هاي عشايري و روستايي

(نمكدان، خور، خورجين، حرج، لي، موج، شيردنگ، بند، وريس، لت، چوغا و...)

نمد مالي و كلاه مالي

محل توليد: شهركرد و بروجن

گيوه دوزي

محل توليد: شهركرد و بروجن

خاتم كاري

محل توليد: روستاي شيخ شبان

قفل سازي

محل توليد: چالش تر

منبت كاري

محل توليد: شهركرد، سامان، فرخشهر

معرق كاري، قلم كاري، قلمزني

محل توليد: مركز آموزش صنايع  دستي

 

تقويم گردشگري استان

بهار

مناسبترين مناطق جهت  بازديد:

بهار فصل دوباره و آغاز رويش است و اين استان به طبيعت زيباي خود مي نازد.

سرسبزي و خرمي طبيعت در اين فصل بيش از ساير فصول جلوه گري مي كند رويش لاله هاي سرخ و زرد واژگون دشت لا له ها منحصر به فصل بهار است. به علاوه بر حاشيه تمام تالابها، چشمه ها، رودخانه ها، درياچه ها و هر جا اثري از سبزه، گل و طبيعت است در اين فصل افسونگري مي كند.

كوچ بهاره عشاير بختياري و استقرار در دامنه كوههاي سر به فلك كشيده بختياري در اوايل اين فصل صورت مي گيرد.

 

تابستان

مناسبترين مناطق جهت بازديد

در تابستان استفاده از هواي مطبوع پاك و خنك منطقه و تماشاي مناظر طبيعي و ديدني هاي تاريخي بهترين انگيزه براي سفر به اين استان است حاشيه تالابهاي چغاخور، گندمان، سولقان، و سدهاي زاينده رود و كوهرنگ، حاشيه رودخانه هاي كارون، زاينده رود و خرسان، چشمه هاي ديمه، برم، سياسرد،كوهرنگ، پاركهاي استخر فرخشهر، ملت و لاله شهركرد، مادر و دختر گندمان و ساير اماكن طبيعي و تارخي استان براي بازديد مهيا مي باشند. در كنار اين عوامل مي توان به ديدار از عشاير بختياري كه در اين فصل در گرماگرم زندگي و تلاش روزانه مشغولند نيز پرداخت.

 

پاييز

مناسبترين مناطق جهت بازديد

زيباترين مناطق جهت بازديد در فصل پاييز حاشيه رودخانه زاينده رود از سامان تا سد زاينده رود و نيز گردشگاههاي زيباي استان از جمله گرد بيشه مي باشد. رنگارنگي، برگ درختان باغهاي حاشيه زاينده رود و پيچ و خم رودخانه مناظر بسيار بديهي را عرضه مي كند. حاشيه كارون و مسير شهركرد به خوزستان نيز زيبايي خاص خود را دارد. كوچ عشاير و حركت به سوي مناطق قشلاقي (در استان خوزستان) در اين فصل انجام مي گيرد.

 

زمستان

مناسبترين مناطق جهت بازديد

بهترين بهانه براي سفر به استان در فصل زمستان پرداختن به ورزشهاي زمستاني بويژه اسكي مي باشد. پيست اسكي چلگرد باامكانات خوب و دسترسي مناسب بهترين مكان براي پرداختن به اين ورزش مفرح زمستاني است. همچنين پيست اسكي بارده نيز اخيرا" راه اندازي شده است. همچنين تمامي جاذبه هاي تاريخي و مذهبي از قبيل قلعه هاي چالش تر، دزك، جونقان ومساجد  وامامزاده ها در تمام فصول براي بازديد مناسب است.

 

هتل آزادي شهركرد

هتل چهار ستاره آزادي شهركرد بر بلنداي تپه اي مشرف بر شهر قرار دارد و با امكانات خوب در تمام فصول سال آماده پذيرايي از گردشگران مي باشد.

 

امكانات

46 اتاق، 3 سوئيت، سيستم صوتي و تصويري مركزي سالن، همايش و مهماني با ظرفيت 400 نفر رستوران و كافي شاپ مجلل با غذاهاي متنوع

 

خدمات

خانه داري 24 ساعته

خشكشويي

پاركينگ

سيستم ماهواره

تلفن 21-3330020 و 4-3339791-0381 فاكس 3336790

 

هتل كوهرنگ

هتل كوهرنگ در محيطي مصفا در ميان جاذبه هاي زيبا و متعدد كوهرنگ و درست روبروي آبشار تونل كوهرنگ قرار گرفته است.

اين هتل مكاني مناسب براي گردشگراني است كه مايلند شبي را در نزديك جاذبه هاي توريستي كوهرنگ بگذرانند و وقت بيشتري گذاشته تا از هواي لطيف و مناظر زيباي اطراف لذت ببرند.

 

امكانات:

سالن همايش، رستوران باغذاهاي متنوع ايراني و محلي

تلفن 230-0382762

 

آبگير بن

آبگير زيباي بن در 30 كيلومتري شهركرد در حاشيه شهر بن واقع شده است.

امكانات ايجاد شده نظير سكوي نشيمن ، پاركينگ، جاده دسترسي مناسب و مناظر طبيعي (تركيبي از كوه، آبگير، چشمه سار و سايه سار درختان) اين كانون را در رديف گردشگاههاي با اهميت استان قرار داده است.


 

موزه هاي مردم شناسي و باستانشناسي

موزه مردم شناسي در خانه ستوده چالش تر واقع شده و شامل لباسهاي محلي، زيورآلات، ابزار جنگي و كشاورزي، انواع ظروف، هنرهاي محلي (مانند قفل سازي و دستبافتها) اشياء سنگي و سفالي از دوره اشكاني تا  معاصر مي باشد.

موزه مردم شناسي در خيابان ولي عصر شهركرد قرار گرفته است

                                                          منبع:وبلاگ مندیر(با اجازه برادر عزیزمان قاسم سلطانی)

  شهرستانهای استان:

  شهر کرد:

دشت وسيعی كه شهركرد در آن قرار گرفته، از روزگاران بسيار كهن قابل سكونت بوده و
با توجه به تپه های متعدد اطراف شهر و پيدا شدن سكه های مربوط به دوران اشكانی و ساسانی از سابقه ديرينه ای بر خوردار است. شهركرد در جلگه ای مسطح و در ميان رشته كوه هايی كه از شمال باختری ايران به سوی جنوب خاوری كشيده شده و در هر محلی به نامی ناميده می شود؛ واقع شده است. درمناطق اطراف شهرستان شهرکرد صنايع دستی رواج زيادی دارد که از آن جمله می توان به گليم بافی، جاجيم بافی، خورجين بافی، حريربافی، کرباس بافی و بافت انواع قالی اشاره کرد. هم چنين گيوه دوزی، نمد مالی، کلاه مالی، تخت کشی، منبت کاری، خاتم کاری، قفل سازی، صنايع فلزی ودستی مانند اسلحه سازی از ديگر صنايع دستی اين شهرستان است. روستاها و شهرهای اطراف شهرکرد سهم قابل ملاحظه ای درتوليدات صنايع دستی منطقه ايفا می نمايند. صنعت در روستای چالشتر شهرت جهانی دارد و استادان زيادی در رشته‌های مختلف مشغول به كار بوده و هستند قالی ‌بافی، گليم بافی، جاجيم بافی، حرير بافی، صنايع فلزی و دستی مانند اسلحه سازی و خاتم كاری، منبت كاری، مشبک بری وجود داشته ولی امروزه فقط كار قالی بافی و يک سری ابزار و ادوات مربوط به قالی و قفل سازی انجام می شود. مشهورترين قفل های چالشتر از نظر دوام و استقامت شهرت جهانی دارد. نمونه ای از اين قفل ها که به قفل حاج عبدالله مشهور است، به خانه کعبه است.
صنعت قالی بافی در روستای چالشتر مربوط به قرن نهم هجری است كه اين قدمت طولانی سبب به وجود آمدن‌بيش از 60 نوع نقشه توسط هنرمندان و اساتيد متعدد و ايجاد طرح ها و نقشه‌های مختلف از جمله نقشه‌های خشتی، لچک، ترنج، گل مينا، سرو و كاج، بی بی باف، گل افشان و قالبی در طرح های مختلف سماوری، قاب كوزه و غيره شده است. اين بافته ها كه در اندازه‌های 3×2 ، 4×3 ، 6×4 و 2 × 5/1 بافته می ‌شود شهرت جهانی دارد و در بيش تر كشورهای اروپايی به معرض نمايش گذاشته می ‌شوند. كليه رنگ‌آميزی اصالت خاصی داشته و ثبات رنگ توسط اساتيد هنر رنگ آميزی انجام می ‌شود كه در نوع خود منحصر به فرد و كم نظير است.
در شهر فرخ شهرنيز يک نوع قالی‌ مرغوب و نقش مخصوص بافته می ‌شود كه به « بی بی باف » معروف است زيرا در قديم زن های خوانين را بی بی می ‌گفتند و طبق نقش و رنگ و آب مخصوص و دقت كافی بافته می شود، مشهور به بی بی بافی شد كه از آن زمان تاكنون به همان نام است. درشهر بن قالی بافی بسياراهميت دارد و بيش تر زنان اين ناحيه به اين هنر مشغولند. قالی ‌های شهر سامان بيش تراز طرح و نقشه و اسلوب بافت قالی‌های نجف آباد پيروی می ‌كنند. دراين شهر قالی بافی به عنوان يكی از مهم ‌ترين راه‌های كسب درآمد جنبی مطرح است.
در روستای اشکفت، قالی‌هايی كه بافته می ‌شود دارای دو نوع طرح «خشتی» و «سرو و كاج» است كه نقشه‌های آن از روی نقشه‌های قالی چالشتر اقتباس گرديده است و معروف به قاليچه «چهار چله» است. از موادی كه برای رنگ كردن خامه قالی استفاده می ‌شود می ‌توان به روناس برای رنگ قرمز، پوست گردو برای رنگ قهوه‌ای، زاج برای رنگ سفيد، ادرار گاو برای رنگ زرد و پوست انار، برگ مو و نيل برای ساير رنگ ها استفاده می ‌كنند اشاره نمود. در روستای حيدری قالی بافی از جمله رايج ترين صنايع دستی است، که می ‌توان گفت همگی زنان اين روستا در خانه به بافتن قالی و قاليچه مشغولند. نقشه‌های گل مينا، خشت، ترنج و قالب سماوری از طرفداران بيش ‌تری برخوردارند. در روستای هفشجان قالی بافی، گيوه دوزی، نمد مالی، كلاه مالی و تخت كشی رواج دارد. قالی بافی اين روستا به لحاظ نقش و بافت و مواد رنگ ثابت توانسته در بازارهای داخلی و خارجی محبوبيت كسب كند. نوع خاصی قالی از جنس ابريشم در روستای گرم دره تهيه می شود که نخ و حتی تار و پود مورد استفاده در آن همه ابريشمی و بسيار ظريف می باشند. قالی ‌های نايينی با نقشه‌هايی جداگانه كه به صورت دو خفت بافته می ‌شوند نوع ديگری از قالی های گرم دره بوده و رواج بيش تری دارند

مکان های دیدنی و تاریخی

امام زاده حليمه و حكيمه خاتون، امام زاده بابا پير احمد، امام زاده شيح شبان (سيدبهاء الدين محمد)، امام‌زاده حمزه علی، قلعه دزك، مدرسه علميه اماميه، مسجد خان شهر كرد، مسجد جامع فرخ شهر، مسجد جامع كيان، مسجد جامع چالشتر و مسجد جامع شهرك از جمله ديدني هاي شهرستان شهر كرد به شمار مي روند.  

صنايع و معادن

با توجه به غلبه معيشت روستايی و عشايری، جريان توسعه صنعت از رونق چندانی برخوردار نيست. مهم ترين صنايع شهر کرد عبارتند از : كارخانه قند، كارخانه ريسندگی، و صنايع شير و لبنيات 

 

کشاورزی و دام داری

با توجه به ميزان نزولات جوی و جاری شدن رودخانه های پر آب، كشاورزی يكی از مهم ترين اركان اقتصادی به ويژه در خاور استان چهارمحال و بختياری محسوب می شود. ازميان محصولات سالانه استان، غلات از اهميت قابل توجهی برخوردار است. به طوری كه 4/70 درصد از كل سطح زير كشت محصولات سالانه، به غلات اختصاص داده شده است. بعد از غلات، ‌نباتات علوفه ای با 3/21 درصد، بيش ترين ميزان سطح زيركشت محصولات سالانه را به خود اختصاص داده اند. هم چنين علاوه بر رمه های كوچنده، پرورش انواع دام ‌رايج ترين فعاليت عشاير و مردم روستاهای استان چهارمحال و بختياری است.  

 

مشخصات جغرافيايي

شهركرد در جلگه ای مسطح و در ميان رشته كوه هايی كه از شمال باختری ايران به سوی جنوب خاوری كشيده شده و در هر محلی به نامی ناميده می شود واقع شده است. رشته كوه های شمال باختری و جنوب دنباله همان سلسله جبال زاگرس است كه از كردستان و لرستان امتداد يافته و به طرف خوزستان ادامه دارد. كوه های شمالی اين شهر كم ارتفاع و كوه های جنوبی كه از سلسله كوه های زردكوه منشعب می شود مرتفع تر است. ارتفاع متوسط اين كوه ها بين 1400 تا 1600 متر بوده و به مناسبت همين موقعيت از نقطه نظر آب و خاك استعداد تربيت احشام و امر كشاورزی را در برداشته است. آب و هوای شهرکرد كوهستانی معتدل متمايل به سرد بوده و بيش ترين درجه گرما در تابستان ها به 22 درجه بالای صفر و كم ترين درجه در زمستآن ها به 7 درجه زير صفر می رسد. هم چنين ميزان بارندگی سالانه به طور متوسط 380 ميلی متر است.  

 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

دشت وسيعی كه شهركرد در آن قرار گرفته، از روزگاران بسيار كهن قابل سكونت بوده و
با توجه به تپه های متعدد اطراف شهر و پيدا شدن سكه های مربوط به دوران اشكانی و ساسانی از سابقه ديرينه ای بر خوردار است. بنا به گزارش های تاريخ نويسان در اواخر دوره ساسانی شخصی به نام فرامرز كه مذهب زرتشتی داشت در سرزمين بختياری حكومت می كرد و بختياری ها نيز به معتقدات خود در عهد فرامرز گبر اشاره ها دارند. در كتاب سرزمين و مردم ايران آمده است كه اين حدود تحت سلطه اتابكان فارس و لرستان بوده است. در آن دوره پاسگاهی برای تأمين امنيت راه و رفع نيازهای مسافران ساخته شده بود و از آن جا که پاسداران دايمی اين پاسگاه از كردها بودند، اين محل به نام «ده كرد» ناميده شده بعد ها به شهر كرد تغيير نام يافت. هم چنين در متون تاريخی، از مكانی به نام چالشتر در ناحيه شهركرد به عنوان مركز حكومتی نام برده شده، كه خرابه های ديوار قلعه آن را امروزه به جای مانده است.
بيش تر ساكنين شهر کرد قبل از شناسايی امام زاده محل، يا در اطراف رودخانه و مراتع سبز با ايجاد قلاع و دهكده زندگی می نمودند، و يا در دامنه كوه رود خوش آب و هوای شمالی به شغل خويش ادامه می دادند. چنان که تعبير «ده كهنه» هنوز ورد زبان معمرين می باشد. پس از چندی با مسكن گرفتن چند خانوار در اطراف امام زاده و ايجاد حمام و مسجد و طالوجونه و عصار خانه به وسيله سلاطين وقت، جمعی از مردم از اطراف به داخل آبادی آمده و برای خود كاشانه ای تهيه نمودند و تقريبا بنای شهر کنونی گذاشته شد. بيش تر اين تشكيلات را به دوره اتابکان لرستان و مخصوصا حكمرانی و پادشاهی اتابك نصره الدين احمد بن افراسياب می دانند. هم اکنون نيز طومار و نوشته جاتی در خصوص ساختمان ها و به خصوص امام زاده گان به نام اتابك شاه در دست افرادی ديده شده است. به هر حال وجود اين امام زاده و احداث ساير احتياجات موجب تمركز افراد گرديده و عده ای نيز كمی دورتر با بناهای قلعه ای در آن جا ساكن شده اند كه اينك بنام قلعه ای و كوهی ناميده می شوند.
در اوايل تسلط خلفای عباسی دو برادر در سرزمين لرستان كه به دو شعبه لر كوچك (لرستان فعلی) و لر بزرگ (بختياری و كهگيلويه و بوير احمد) تقسيم می شد، حكومت داشتند. حاکم سرزمين لر بزرگ «بدر» نام داشت. بعدها اتابكان فضلوئيه قريب سيصد سال بر بختياری حكومت كردند. در زمان يكی از اتابكان فضلوئيه (اتابك تكله)، مغولان بر بختياری و كوه های آن دست يافتند. اما اقتدار اين قوم دوام نياورد و سلطه مغولان بر بختياری ها وضعی ناپايدار به خود گرفت.
از آغاز سلسله صفوی تاريخ بختياری ها روشن تر است. در زمان صفويه يكی از تيره های بختياری موسوم به آستريك - كه هم اكنون نيز طايفه كوچكی از بختياری است - به رياست شخصی به نام تاجميرو با فرمان شاه اسماعيل اول بر بختياری حكومت می راند. اين شخص در زمان شاه طهماسب به دليل استنكاف از پرداخت ماليات به قتل رسيد. در همين زمان بود که بختياری ها به دو بخش هفت لنگ و چهارلنگ كه در اصل يك تقسيم بندی مالياتی است، تفكيك شدند. پس از دودمان تاجمير، شخصی به نام ميرجهانگيرخان به حكومت بختياری ها منصوب شد و در زمان همين شخص تونل معروف به كاركنان يا شاه عباس در نزديكی محل تونل فعلی كوهرنگ حفر شد كه به دلايل نامعلومی عمليات حفاری آن ناتمام ماند.
پس از فوت ميرجهانگير خان برادر وی مير خليل خان، از رياست طايفه آستريك خلع شد و طوايف عمده بختياری و تعدادی از تيره ها در حيطه اقتدار محمد تقی خان چهار لنگ باقی ماندند. طوايف هفت لنگ نيز به رياست دو دسته خوانين دوركی و بختياروند از طوايف عمده هفت لنگ گردن نهادند. از اواسط پادشاهی قاجار حسينقلی خان (رئيس طايفه دوركی) با شكست قطعی خوانين بختياروند (بهداروند) همه طوايف هفت لنگ را متحد ساخته و خود را ايلخان و برادرانش را ايل بيگی ناميد و رياست ايل هفت لنگ و اداره امور كل منطقه بختياری را به عهده گرفت. رياست اين طايفه تا همين اواخر در بازمانده گان اين دودمان موروثی بود.
بررسی های تاريخی ايران از اواخر دوره صفويه به بعد نشان می دهد كه ايل بختياری و در رأس آن خوانين بختياری، به دليل برخورداری از شرايط ويژه جغرافيايی قلمرو ايلی، ‌سازمان قبيله ای و نظام ايلی منسجم كه الزاما اطاعت و فرمان برداری بی قيد و شرط گروه های فرودست از رهبران و سركرده گان فرادست را در پی داشت، در بيش تر حوادث و وقايع تاريخی كشور حضوری موثر و فعال داشتند كه، برخی از نمونه های آن به شرح زير اشاره می شود: سواران بختياری از زبده تفنگ چيان نادرشاه بودند كه با فتح قندهار، دروازه هند را به روی لشگريان نادر گشودند. علی مردان خان بختياری با شكست افاغنه و بازسازی سلطنت انقراض يافته صفوی، خود نيز مدعی سلطنت شد.
محمد تقی‌خان چهارلنگ علم طغيان بر عليه حكومت قاجار برافراشت و قلعه تل، مقر خود را در منطقه مالمير، به عنوان مركز حكومت بختياری انتخاب كرد و با كمك و مشاورت ليارد انگليسی (سياح معروف) با انگلستان رابطه سياسی برقرار كرد. در دارازای دوره حكومت سلسله های صفويه، افشاريه، زنديه و قاجار عمده قشون سلاطين سلسله های مزبور از بختياری ها تشكيل می شد، به طوری كه علی قلی خان سردار اسعد فرزند حسين قلی خان اشاره دارد، همواره صد نفر از سواران بختياری به رياست چند تن از خان زاده گان بختياری حفظ نظم تهران، حتی نگهبانی از دربار قاجار، را به عهده داشتند.
بارزترين نقش بختياری ها در تحولات دوران مشروطيت روی داد. سركرده گان بختياری (خوانين و تفنگ چيان) با مشاركت و راهبری بخش مهمی از اين جنبش عظيم ملی، ضمن اخذ وجاهت، با قبضه كردن پست های كليدی كشوری و لشگری و تقسيم مناصب بين خود و اطرافيان، زمينه دست يابی به منابع سرشار و ثروت را فراهم كردند. بررسی های تاريخی وضع اجتماعی و سياسی ايلات بختياری نشان می دهد كه بختياری ها يكی از بزرگ ترين طوايف كوچنده ايران بوده اند كه ساليان درازی با قدرت و سلطه جويی فراوان توانستند بر قسمتی از اراضی ايران حكومت كنند. سران اين ايل در زمان حكومت قاجار از قرب و منزلتی فراوان برخوردار بودند و برای خود تشكيلات و مقررات خاصی داشتند. حتی بعضی مواقع، خان های ايل به عنوان عامل حكومتی تلقی می شدند و از اين راه درآمدهای كلان و ثروت فراوان و زمين های وسيعی را تصاحب می كردند. اينان از يک سو از دولت و حكومت مركزی مستمری دريافت می كردند، و از سوی ديگر از رعايای خود ماليات نقدی و جنسی، باج و خراج و حتی حق سرزمينی از درآمد استخراج نفت و هم چنين انواع هدايا و تحفه ها را اخذ می كردند. به هر صورت سران ايلی چون جعفر قلی خان سردار اسعد، اميرمجاهد، سردار جنگ، سردار محتشم و ديگران توانسته اند پس از انقلاب مشروطيت به پست های حساس كشوری دست يابند. چنان كه صمصام السلطنته بختياری در سال 1336 قمری به سمت نخست وزيری و وزارت امور خارجه و عموزاده اش لطفعلی خان امير مفخم نيز به وزارت جنگ گمارده شد.
شهر كرد از حدود سال 1300 هـ . ش با تعيين نماينده حكومت مركزی و استقرار دواير دولتی آغاز به رشد كرده است. پس از سال 1300 و تا سال 1340 دهكرد و منطقه چهارمحال و بختياری (معروف به شهر چهارمحال) از طريق مركز اصفهان اداره می شد و از آن پس تا سال 1352 شهركرد مركز فرمانداری كل چهارمحال و بختياری بوده و سپس به مركز استانی با همين نام تبديل شده است. در حال حاضر شهر کرد شهری است رو به آبادانی و توسعه.

 

لردگان:

 

شهرستان لردگان يكي از مناطق استان چهار محال و بختياري است كه در جنوب اين استان واقع شده است. آبشار آتشگاه در 47 كيومتری جنوب لردگان در دره ای دلفريب به درازای3 كيلومتر واقع شده است و پارك جنگلی پروز در 50 كيلومتری خاور لردگان قرار گرفته و از ديدني هاي اين منطقه به شمار مي‌آيد. پيست اسكی چلگرد نيز در حاشيه روستای چلگرد در قسمت خاوری دامنه كوه كاركنان واقع شده است. چشمه برم، چشمه سندگان، امام‌زاده شهسوار در 45 كيلومتری باختر لردگان، امام‌زاده جعفر در 5 كيلومتری باختر لردگان و امام‌زاده حسن در 75 كيلومتری خاور لردگان از ديگر ديدني هاي اين منطقه هستند. در شهرستان ‌لردگان و مناطق اطراف‌آن هم‌چون‌ جوانمردی، شهريار و کرف که از توابع اين شهرستان هستند، صنايع دستی رواج زيادی دارد. از ميان اين صنايع می توان به بافت انواع قالی، بافت حوروطناب،‌بافت‌جوراب‌وکلاه و دستکش، ريسندگی پشم ومو اشاره کرد. هم‌چنين منجوق دوزی، پولک‌دوزی و لچک‌دوزی از صنايع دستی اين شهرستان است که در ميان اهالی منطقه جوانمردی‌رايج است. صنايع دستی در منطقه شهريار از شرايط جغرافيايی و‌ آداب و رسوم مردم نشات گرفته و ويژگی خاص صنايع دستی اين منطقه رنگ آميزی بافته های آن است که محدود به چند رنگی است كه از مواد طبيعی به دست می ‌آيد.‌ درکرف نوعی قالی بافته می شود كه به قالی ابريشمی(نايينی) معروف هستند. نوع مرغوب اين قالی ها‌به كشورهای عربی و اروپايی صادرمی ‌شود.

مکان های دیدنی و تاریخی

آبشار آتشگاه : 47 كيومتری جنوب لردگان در دره ای دلفريب به دارازای3 كيلومتر
پارك جنگلی پروز : 50 كيلومتری خاور لردگان
پيست اسكی چلگر : در حاشيه روستای چلگر در قسمت خاوری دامنه كوه كاركنان
چشمه برم
چشمه سندگان
امام زاده شهسوار : 45 كيلومتری باختر لردگان
امام زاده جعفر : 5 كيلومتری باختر لردگان
امام زاده حسن : 75 كيلومتری خاور لردگان
 

 

صنايع و معادن

از صنايع و معادن شهرستان لردگان اطلاعات مستندي نداريم. صنایع دستی شهرستان لردگان مهم ترين صنعت اين منطقه را تشكيل مي دهد. در روستای جوانمردی صنايع مخصوص اين روستا وجود دارد. صنایع دستی روستا قالی بافی ، منجوق دوزی ، پولك دوزی و همچنین لچك دوزی است. صنایع دستی در این روستا پیشرفت چندانی ندارد و در سطح محدود است . به همین دلیل مركزی برای فروش صنایع دستی وجود ندارد. صنایع دستی روستای شهریار نيز نشأت گرفته از شرایط جغرافیایی و‌ آداب و رسوم آن ها است. البته در سالهای اخیر تحولاتی در كم و كیف صنایع دستی و در جهت انطباق این صنعت با شرایط اجتماعی اقتصادی انجام گرفت . اهم صنایع دستی آن عبارتند از :
1 - قالی بافی كه حدود 30 كارگاه كوچك قالی بافی و 3 كارگاه بزرگ قالی بافی در روستا دایر می‌باشد كه متأسفانه در سال جاری به علت پایین بودن قیمت قالی تا حدودی رونق گذشته را از دست داد.
2 - ریسندگی پشم و مو
3 - بافت حور ، طناب
4 - بافت جوراب ، كلاه‌ ، دستكش
نكته مهمی كه در برخورد با صنایع دستی روستا ملاحظه می‌شود :
اولاً از لحاظ رنگ‌ آمیزی محدود به چند رنگی است كه از مواد طبیعی به دست می‌آید.
ثانیاً جنبه هنری صنایع دستی است .

صنایع دستی شهرستان لردگان روستای كرف نيز از جمله صنایع دستی استان به شمار مي‌آيد. شغل زنان روستا قالی بافی است كه به قالی ابریشمی (نائینی) معروف هستند كه بعضی از افراد به صورت كارفرما اقدام به زدن قالی می‌كنند و به قالی بافان مزدی می‌دهند یا به صورت نصفه می‌بافند. بدین صورت كه مصالح و زدن قالی و نظارت بر عهده كارفرما و بافتن بر عهده بافنده است و درآمد حاصل بین بافنده و كارفرما نصف می‌شود . بعضی هم شخصاً اقدام به زدن و بافتن قالی می‌‌نمایند. این قالی‌ها توسط تاجران قالی خریداری و نوع مرغوب آن به كشورهای عربی و اروپایی صادر می‌شود.
 

 

کشاورزی و دام داری

درباره كشاورزي و دام داري شهرستان لردگان اطلاعات مستندي نداريم.  

 

مشخصات جغرافيايي

لردگان در كنار برم و در دشت لردگان قرار دارد. شهر لردگان در 160 كيلومتری شهر کرد، در 49 دقيقه و 50 درجه دارازای جغرافيايی و 31 دقيقه و 31 درجه پهنای جغرافيايی قرار دارد.  

 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

لردگان از دير‌باز مركزی برای مبادلات عشايری بوده است. در متون تاريخی از لردگان به نام لردجان نام برده شده است. قلعه لردگان در نزديكی چشمه برم لردگان، در دوران لر بزرگ ساخته شده بود كه خرابه های آن اكنون نيز باقی مانده است 

 

 

+ نوشته شده در  شنبه چهاردهم مهر 1386ساعت 13:37  توسط سید رضا علوی  |